Nhà khoa học TQ tạo ra cặp song sinh chỉnh gen đầu tiên trên thế giới

Nhà khoa học TQ tạo ra cặp song sinh chỉnh gen đầu tiên trên thế giới

Nhà nghiên cứu Trung Quốc khẳng định đã tạo hai em bé song sinh được điều chỉnh gen đầu tiên trên thế giới với công cụ mới, có thể viết lại “bản thiết kế của sự sống”.

Sự chú ý của khoa học thế giới đang dồn về Hạ Kiến Khuê, nhà nghiên cứu tại thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, .

Ông khẳng định đã điều chỉnh phôi thai của 7 cặp đôi và một trường hợp mang thai đã cho được kết quả điều chỉnh ADN thành công, theo AP.

Ông Hạ nhấn mạnh mục tiêu của thí nghiệm không nhằm chữa trị hay ngăn ngừa những loại bệnh di truyền, mà để thử chèn thêm các đặc tính sinh học mà ít người có được – chẳng hạn như khả năng kháng nhiễm HIV.

Theo nhà khoa học Trung Quốc, các cặp đôi tham gia thí nghiệm không chấp nhận công bố danh tính hay trả lời phỏng vấn báo chí. Ông từ chối tiết lộ nơi ở của các cặp đôi, hay cơ sở y tế được sử dụng để tiến hành thí nghiệm.

Nha khoa hoc TQ tao ra cap song sinh chinh gen dau tien tren the gioi hinh anh 1
Ông Hạ Kiến Khuê phát biểu trong một cuộc phỏng vấn ngày 10/10 tại phòng thí nghiệm ở Thâm Quyến. Ảnh: AP.

Điều chỉnh gen hy vọng kháng nhiễm HIV

Theo tìm hiểu của AP, ông Hạ Kiến Khuê từng nghiên cứu tại Đại học Rice và Đại học Stanford của trước khi trở về nước. Ông mở một phòng thí nghiệm ở Đại học Khoa học và Công nghệ miền Nam, thành phố Thâm Quyến. Ông còn đứng tên sở hữu 2 công ty nghiên cứu gen.

Kỹ sư sinh học và vật lý Michael Deem, người từng hướng dẫn ông Hạ ở Đại học Rice, cho biết ông có hỗ trợ thực hiện dự án gây tranh cãi. Hiện Deem đang nắm “một số cổ phần nhỏ” và là thành viên ban cố vấn khoa học trong 2 công ty của He Jiankui.

Kết quả thí nghiệm được ông Hạ tiết lộ vào ngày 26/11 tại một hội thảo khoa học quốc tế về điều chỉnh gen tổ chức ở Hong Kong. 

“Tôi cảm thấy có trách nhiệm phải là người đầu tiên làm điều này, không những vậy đây phải là một ví dụ cho tương lai. Xã hội sẽ quyết định làm gì tiếp theo”, ông Hạ trả lời phỏng vấn độc quyền với AP về tương lai phát minh của mình liệu sẽ được nhân loại chấp nhận hay ngăn cấm.

Nhà khoa học Trung Quốc cho biết ông đã thử nghiệm điều chỉnh gen trên phôi thai chuột, khỉ và người trong phòng thí nghiệm nhiều năm. Ông tiết lộ đã đăng ký bản quyền phát minh của mình.

Ông Hạ chọn điều chỉnh gen ngăn nhiễm HIV vì căn bệnh truyền nhiễm này là vấn đề nghiêm trọng tại Trung Quốc. Ông tìm cách vô hiệu hóa CCR5 – gen liên quan đến hiện tượng tạo “cửa protein” cho virus HIV xâm nhập vào tế bào.

Trong 7 cặp đôi làm thí nghiệm, toàn bộ các bệnh nhân nam giới đều nhiễm HIV còn các bệnh nhân nữ thì không.

Nhà khoa học cho biết việc điều chỉnh gen không nhằm ngăn ngừa rủi ro lây nhiễm virus. Các bệnh nhân nam có thể dùng thuốc điều trị HIV, ức chế tối đa khả năng lây nhiễm. Ngoài ra, còn một số biện pháp đơn giản khác để ngăn truyền HIV từ cha sang con mà không liên quan đến điều chỉnh gen.

Thay vào đó, mục đích của nghiên cứu nhằm giúp con của các cặp đôi này không nhiễm HIV khi trưởng thành.

Nha khoa hoc TQ tao ra cap song sinh chinh gen dau tien tren the gioi hinh anh 2
Các nhà khoa học tại một phòng thí nghiệm của Đại học Khoa học và Công nghệ miền Nam, thành phố Thâm Quyến. Ảnh: AP.

Cặp đôi song sinh đầu tiên

Ông Hạ Kiến Khuê tuyển các cặp đôi tình nguyện từ một nhóm bảo vệ quyền lợi của bệnh nhân AIDS có tên là Baihualin.

Việc điều chỉnh gen được thực hiện trong quá trình thụ tinh nhân tạo (IVF). Các nhà khoa học cho “rửa” tinh trùng của nam giới để tách khỏi tinh dịch, môi trường chứa virus HIV. Sau khi cấy tinh trùng và trứng để tạo phôi thai, công cụ điều chỉnh gen được bổ sung.

Các phôi thai sau khi được 3-5 ngày tuổi sẽ có một số tế bào được lấy ra và kiểm tra tiến độ điều chỉnh gen. Những cặp đôi được chọn giữa phôi có điều chỉnh gen hay không điều chỉnh gen để mang thai. Theo ông Hạ, có 16/22 phôi được điều chỉnh và 11 phôi được sử dụng trong 6 nỗ lực gắn kết vào tử cung trước khi có một cặp đôi đậu thai hai em bé song sinh.

Kết quả kiểm nghiệm ban đầu cho thấy 1 trong 2 em bé song sinh được di truyền cả 2 bản sao chép của gen điều chỉnh. Bé còn lại chỉ có 1 bản sao. Chưa có dấu hiệu nào cho thấy các gen khác bị tổn thương.

Ông cho biết những người chỉ có một bản sao của gen điều chỉnh có thể vẫn nhiễm HIV, nhưng các nghiên cứu phạm vi hẹp cho thấy sức khỏe của người nhiễm sẽ không suy giảm nhanh như bệnh nhân bình thường.

Nhà khoa học cho biết ông đã thông báo rõ với các tình nguyện viên về mục tiêu tử nghiệm, đồng thời nhắc nhở việc thử nghiệm này chưa từng có tiền lệ và ẩn chứa nhiều rủi ro. Ngoài ra, việc hỗ trợ thụ tinh nhân tạo là hoàn toàn miễn phí.

Ông cũng cam kết sẽ hỗ trợ bảo hiểm cho toàn bộ những đứa bé được sinh ra trong đợt thí nghiệm này, chấp nhận lập phát đồ hỗ trợ y tế cho các em cho đến khi tròn 18 tuổi hoặc lâu hơn nữa nếu khi đó các em đồng ý.

Những nỗ lực cấy thai khác sẽ được tạm hoãn cho đến khi kết quả thử nhiệm lần này được kết luận là an toàn và các chuyên gia đầu ngành cho ý kiến. 

AP vẫn chưa thể kiểm chứng độc lập các tuyên bố của ông Hạ. Nghiên cứu này vẫn chưa được xuất bản trên bất kỳ tạp chí khoa học nào để các chuyên gia khác kiểm tra. Tuy nhiên, một số nhà khoa học đã bày tỏ sự bất ngờ và chỉ trích gay gắt phát minh của chuyên gia người Trung Quốc.

Nha khoa hoc TQ tao ra cap song sinh chinh gen dau tien tren the gioi hinh anh 3
Thí nghiệm biến đổi gen trên phôi người hoặc các yếu tố có khả năng di truyền bị cấm tại nhiều nước, nhưng không được quy định cụ thể tại Trung Quốc. Ảnh: AP.

Tranh cãi về chuẩn mực đạo đức nghiên cứu

Trong những năm gần đây, các nhà khoa học đã phát hiện một biện pháp dễ dàng hơn để điều chỉnh gen người là CRISPR–cas9. Công cụ này cho phép các nhà nghiên cứu thao tác điều chỉnh chuỗi ADN để bổ sung gen cần thiết hoặc loại bỏ gen có vấn đề.

Biện pháp này chỉ mới được thử nghiệm trên người trưởng thành để chữa một số bệnh hiểm nghèo. Gen được điều chỉnh chỉ giới hạn đối với bệnh nhân chấp nhận thử nghiệm.

Việc điều chỉnh gen trong tinh trùng, trứng hay phôi thai vẫn còn gây tranh cãi vì nó có khả năng di truyền. Tất cả những phòng thí nghiệm tại Mỹ đều bị cấm. Trong khi đó, Trung Quốc cấm nhân bản vô tính người nhưng không đề cập cụ thể về điều chỉnh gen.

“Không có gì phải bàn cãi. Không ai có thể biện minh về mặt đạo đức hay chuẩn mực nghề nghiệp đối với việc thí nghiệm trực tiếp trên cơ thể con người”, Kiran Musunuru, chuyên gia về điều chỉnh gen của Đại học Pennsylvania và là biên tập viên một tạp chí nghiên cứu gen, lên án.

Ông cảnh báo kể cả khi thí nghiệm điều chỉnh gen của ông Hạ Kiến Khuê thành công, những em bé không có gen CCR5 bình thường sẽ đối diện rủi ro nhiễm các loại virus khác nguy hiểm không kém, chẳng hạn như dịch Tây sông Nile, hoặc có thể chết vì nhiễm cúm thường.

Ông cho rằng ông Hạ và các đồng nghiệp đã hành động thiếu trách nhiệm khi để những đứa trẻ được sinh ra phải chịu hàng loạt rủi ro về sức khỏe mà các nhà khoa học không thể lường trước.

“Vẫn còn sớm để bàn luận. Chúng ta đang nói về vấn đề điều chỉnh thiết kế con người. Đây là một vấn đề quá lớn”, Eric Topol, lãnh đạo Viện Nghiên cứu Dịch mã di truyền Scripps của California, nhận định.

Trong khi đó, George Church, nhà nghiên cứu gen nổi tiếng của Đại học Harvard, lại ủng hộ mục tiêu điều chỉnh gen nhằm kháng nhiễm HIV vì đây là mối đe dọa “ngày càng lớn đối với sức khỏe cộng đồng”.

“Tôi nghĩ lý do này đủ biện minh cho nghiên cứu”, ông nhận định.

  • Trung Quốc

    • Thủ đô: Bắc Kinh
    • Diện tích: 9.562.900 km²
    • Dân số: 1 tỷ 386 triệu người (WorldBank, 2017)
    • GDP: 12.237 tỷ USD (WorldBank, 2017)
    • Đơn vị tiền tệ: Nhân dân tệ
    • Mã điện thoại: +86
    • Ngôn ngữ: Tiếng phổ thông
  • Mỹ

    • Thủ đô: Washington, D.C.
    • Diện tích: 9.833.520 km²
    • Dân số: 325,72 triệu (WorldBank, 2017)
    • GDP: 19.390 tỷ USD (WorldBank, 2017)
    • Đơn vị tiền tệ: USD
    • Mã điện thoại: +1
    • Ngôn ngữ: Tiếng Anh

Nguồn: https://news.zing.vn/cong-nghe.html/nha-khoa-hoc-tq-tao-ra-cap-song-sinh-chinh-gen-dau-tien-tren-the-gioi-post895270.html  

Kho lạnh Phú Mỹ Hưng (Home Plus) chuyên thiết kế kho lạnh, thi công kho lạnh, mua bán kho lạnh uy tín, chất lượng tại TP.HCM.